آکادمی › سطح نظارت › فصل ۶

وقتی وظیفه نقض می‌شود

سطح نظارت فصل ۶ از ۶ ۱۰۰ دقیقه
بعد از این فصل: در پایان این فصل می‌دانی پیامدهای قانونی نقض وظایف مدیرعامل و هیئت‌مدیره در حقوق ایران چیست، و یک رویهٔ پیشگیرانه برای سازمانت داری.

چه چیزی را می‌توانی انجام بدهی

• ممنوعیت‌های قانونی تسهیلات اعتباری و رقابت را می‌شناسد
• ریسک شخصی و سازمانی سازمان خودش را در برابر این ممنوعیت‌ها می‌سنجد
• مسیر قانونی عزل مدیرعامل را از عزل خودسرانه تشخیص می‌دهد
• رویهٔ پیشگیرانهٔ ساده‌ای برای کاهش این ریسک‌ها می‌نویسد

خروجی این فصل

رویهٔ پیشگیری من — یک صفحه: ریسک‌های شخصی و سازمانی شناسایی‌شده، و رویهٔ ساده برای کاهششان.

سندی که در پایان فصل می‌سازی — چیزی که بتوانی نشان بدهی.

این فصل دربارهٔ ترساندن نیست

هدف این فصل ایجاد نگرانی نیست؛ هدف این است که بدانی مرزهایی که در فصل‌های قبل دیدیم، اگر رعایت نشوند، چه پیامد واقعی دارند — و به همین دلیل، دانستنشان از قبل ارزان‌تر از نادیده گرفتنشان است.

دوباره تکرار می‌کنم: این مشاورهٔ حقوقی نیست. اگر موردی در سازمانت به این فصل نزدیک است، با وکیل چک کن.

ممنوعیت تسهیلات اعتباری

مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره نمی‌توانند از شرکت وام یا اعتبار دریافت کنند، و شرکت نمی‌تواند بدهی آن‌ها را نزد شخص ثالث تضمین کند. این معاملات از ابتدا باطلاند — یعنی حتی اگر امضا و مهر هم داشته باشند، از نظر قانونی وجود ندارند.

این ممنوعیت به همسر، والدین، فرزندان و خواهر و برادر آن‌ها هم تسری دارد. یعنی وامی که به نام یکی از این افراد از شرکت گرفته شود، همان مشکل را دارد.

ممنوعیت رقابت

مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره نمی‌توانند در فعالیت‌های رقیب شرکت مشارکت کنند. در صورت تخلف و ورود خسارت، مسئول جبران خسارت هستند — خسارت شامل هم زیان واقعی می‌شود هم منفعت از دست رفته (یعنی سودی که شرکت می‌توانست ببرد و به‌خاطر آن رقابت از دست داد).

مسئولیت مدنی و عزل

در صورت تخلف، مدیرعامل ممکن است مسئولیت تضامنی با سایر اعضای هیئت‌مدیره داشته باشد — یعنی هرکدام می‌تواند مسئول کل خسارت شناخته شود، نه فقط سهم خودش.

عزل مدیرعامل توسط هیئت‌مدیره ممکن است، ولی باید تشریفات قانونی رعایت شود. عزل خودسرانه یا بدون رعایت فرایند، خودش می‌تواند منشأ دعوای حقوقی دیگری شود.

رویهٔ پیشگیرانه

سه کار ساده که ریسک این فصل را کم می‌کند، بدون نیاز به تغییر ساختار سازمان:

فهرست تسهیلات مالی بین شرکت و مدیران را یک بار مرور کن. اگر وام یا تضمینی به نام مدیرعامل، عضو هیئت‌مدیره، یا خویشاوند درجهٔ یک آن‌ها وجود دارد، همین حالا با وکیل بررسی‌اش کن.

فعالیت‌های بیرونی مدیران ارشد را یک بار بپرس. آیا کسی در شرکت یا فعالیتی رقیب سهم یا نقش دارد؟

فرایند عزل را از قبل بنویس، ن

ادامهٔ این فصل در مسیر دوره

بقیهٔ فصل شامل این بخش‌هاست:

• ممنوعیت تسهیلات اعتباری
• ممنوعیت رقابت
• مسئولیت مدنی و عزل
• رویهٔ پیشگیرانه
• حالا نوبت توست

دیدن دوره فصل شروع

یادداشت‌های مرتبط

فصل‌های این دوره

۱. مرز اختیار نقطهٔ شروع
۶. وقتی وظیفه نقض می‌شود — همین صفحه