در ادبیات عامیانه، ضربالمثلی هست که میگوید:
«کلاغِ جوون، گوشتش خوشمزهتر از کلاغِ پیره.»
این جمله ساده، وقتی در چارچوب تصمیمسازی مدیریتی قرار میگیرد، به یک اصل کلیدی تبدیل میشود:
وقتی شرایط مطلوب و توان تصمیمگیری وجود دارد، باید تصمیم درست را سریعتر گرفت نه آنکه آن را به تعویق انداخت تا هزینهها و خطاها افزایش یابد.
۱. تصمیمگیری؛ جوهره مدیریت و رهبری
در علم مدیریت، تصمیمگیری یکی از اصلیترین وظایف رهبری است.
هر رهبر و مدیر بهویژه مدیران عامل در طول روز با مجموعهای از گزینهها روبهرو هستند که باید بهترین راهحل را انتخاب کنند. فرایند تصمیمگیری، بهمعنای ارزیابی گزینهها و انتخاب مسیر بهینه برای رسیدن به اهداف سازمانی است.
تصمیمهای دیر یا اشتباه میتوانند باعث از دست رفتن فرصتها، کاهش انگیزه کارکنان، و حتی آسیب به فرهنگ سازمانی شوند.
۲. اهمیت سرعت و کیفیت در تصمیمهای کلان
مطالعات مدیریتی نشان میدهند که حتی در شرکتهای بزرگ، بسیاری از تصمیمها با تأخیر طولانی و کیفیت پایین گرفته میشوند.
طبق تحقیقات ، بخش قابلتوجهی از زمان جلسات مدیریت برای تصمیمگیری استفاده میشود، اما تنها بخش کوچکی از این زمان نتیجهای مؤثر و بهموقع دارد.
پیام روشن است:
تصمیم باید بهموقع باشد،
کیفیت تصمیم باید بالا باشد،
و این چیزی نیست که فقط با تأخیر حل شود.
چراکه تعویق تصمیم، هزینههای پنهان و آشکار بسیاری به سازمان تحمیل میکند.
۳. هیئتمدیره و نقش در تصمیمسازی راهبردی
هیئتمدیره بهعنوان ناظر و سیاستگذار کلان سازمان، مأموریت دارد چارچوب تصمیمسازی را تعیین و اجرا کند.
انتخاب مدیرعامل، یکی از مهمترین تصمیمهای استراتژیک هیئتمدیره است؛ تصمیمی که مسیر آینده سازمان را رقم میزند و باید با خرد جمعی، تحلیل دادهها و چشمانداز بلندمدت انجام شود.
در فرآیند تصمیمسازی راهبردی، روابط سالم و باز میان هیئتمدیره و تیم اجرایی نقش حیاتی دارد.
سازمانی که فضای گفتوگوی امن و بدون ترس برای بحث گزینهها ایجاد میکند، بهترین محیط را برای تصمیمهای اثرگذار و هوشمندانه فراهم میسازد.
۴. مدیرعامل؛ نقش کلیدی در اجرا و تصمیمگیری عملیاتی
مدیرعامل (CEO) بهعنوان بالاترین مقام اجرایی، چشمانداز سازمان را ترسیم و تصمیمات کلان را اجرایی میکند.
او با تحلیل دادهها، استراتژیها و اطلاعات اجرایی، مسیر رشد و توسعه را تنظیم و تیم اجرایی را هدایت میکند.
بهعبارت دیگر، هیئتمدیره تصمیم میسازد و مدیرعامل تصمیم را اجرایی میکند؛ اگر یکی از این نقشها نتواند بهموقع و مؤثر عمل کند، نظم و اثرگذاری سازمان مختل خواهد شد.
۵. تعلل در تصمیمگیری؛ از تعویق تا فرسودگی سازمان
وقتی سازمانها به موقع تصمیم نمیگیرند:
- فرصتهای نوآوری از دست میرود
- تیم اجرایی سردرگم میشود
- مدیران میانی سردرگم میمانند
- هزینههای زمان، پول و انرژی افزایش مییابد
تصمیمهای بهموقع و شفاف، مانند همان کلاغِ جوان در ضربالمثل، برتری و ارزش بیشتری برای سازمان دارند.
جمعبندی: از تصمیمسازی تا تصمیمگیری اثربخش
در عرصه مدیریت و رهبری:
- هیئتمدیره باید چارچوب تصمیمسازی راهبردی را شکل دهد
- مدیرعامل باید تصمیمها را در عمل به نتایج تبدیل کند
- سرعت و کیفیت تصمیمگیری، از عوامل تعیینکننده موفقیت سازمان است
- تعلل در انتخاب گزینههای مهم، مثل انتخاب مدیر نابهنگام، هزینههای سنگینی بهبار میآورد
و این درست همان چیزی است که ضربالمثل بهطرزی ساده ولی دقیق بیان میکند:
کلاغ وقتی جوان است، خوشمزهتر است؛
تصمیم وقتی بهموقع گرفته شود، ارزشش بیشتر است.
